Spiehkastatdilit mat ráđđejit Suomas

Stáhtaráđđi lea gávnnahan ovttasráđiid dásseválddi presideanttain, ahte Suopma lea spiehkastatdilis koronavirusdili dihte. Stáhtaráđđi mearridii oktasaščoakkámisttis mánnodaga njukčamánu vuosttaš beaivve, ahte riikkas ráđđejit válmmasvuohtalága 3 § 5 čuoggás dárkkuhuvvon spiehkastatdilit. Spiehkastatdilit bohtet vuoibmái dakkaviđe.

Válmmasvuohtalága 3 § 5 čuoggás mearriduvvo spiehkastatdillin váikkuhusaidis mielde earenoamáš duođalaš stuorabártti veardásaš hui viidát leavvan várálaš njoammudávda. 

Suomas covid-19-dávdadáhpáhusaid mearri ja almmáiduvvan leat lassánan guovvamánu 2021 álggu maŋŋel hui jođánit. Earáhuvvan koronavirusa dagahan njoammumat leat čielgasit lassánan, mii juo oasistis sáhttá jođálnuhttit epidemiija šaddama ja doalvut buohcceviesso- ja beaktodikšuma fuopmášahtti noađuheapmái, juos njoammumiid mearri ii ožžojuvvo jorgaluvvot gahččat. 

Dán muttus ii leat njuolggodárbu válmmašvuohtalága II oasi doaibmafápmudusaid atnuiváldimii, mat ráddjejit vuođđorivttiid, muhto daid geavahandárbu sorjá epidemiija gárggiideamis lagasáiggiid. Ráđđehus goitge árvvoštalai, ahte válmmasvuohtalága 15 logu njuolggadusat 106 § (hálddahusvirgeolbmuid kommunikašuvdna spiehkastatdiliin) ja 107 § (doaibmaválddi čoavdin) lea vealtameahttun guoskadišgoahtit spiehkastatdiliid gávnnaheami maŋŋel.  

Stáhtaráđi mearrádus, mii gávnnaha spiehkastatdiliid, boahtá fápmui dakkaviđe, ja dat lea fámus doaisttážii, dassážii go dat gomihuvvo. 

Ráđđehusa ovdanbuktojupmi biebmanfitnodagaid steŋgemis riikkabeivviide 

Dakkaviđe spiehkastatdiliid gávnnaheami maŋŋel stáhtaráđđi attii riikkabeivviide vuođđolága 23 § vuođul ráđđehusa ovdanbuktojumi láhkan idjadan- ja biebmandoaimmas addojuvvon lága gaskaboddasaš rievdadeamis. Das ovdanbuktojuvvo, ahte restauráŋŋat ja eará biebmansuorggi fitnodagat steŋgejuvvole áššehasain gaskaboddasaččat golmma vahkkui. Ulbmil lea, ahte láhka boahtá vuoibmái 8.3.2021, ja dat livččii vuoimmis 28.3.2021 rádjái.  

Biepmu olggosvuovdin áššehasaide livččii lobálaš. Steŋgen guoskkalii biebmansuorggi fitnodagaid guovlluin, main koronavirusepidemiija lea leavvan- ja jođálnuvvanmuttus. Spiehkastahkan livčče bargoveahka- ja eará restauráŋŋat, mat eai leat álbmogii rabas. Guovlluin mearriduvvo sierra stáhtaráđi ásahusain. 

Lassidieđut: vuollestáhtačálli Timo Lankinen, stáhtaráđi kansliija, t. 0295 160 300 (spiehkastatdilit) ja ráđđehusráđđi Liisa Huhtala, t. 029 504 7062 ja ossodathoavda Antti Neimala, t. 029 504 7039, bargo- ja ealáhusministeriija (biebmanfitnodagat)

Suomâst lii spiekâstâhtile

Staatârääđi lii pahudâm ohtsâštooimâst täsivääldi presidentijn, ete Suomâ lii spiekâstâhtiileest koronavirustile keežild. Staatârääđi meridij almosčuákkimistis vuossaargâ 1. njuhčâmáánu, ete staatâst lii kiärgusvuotâlaavâ 3 § 5 saajeest uáivildum spiekâstâhtile. Spiekâstâhtile puátá vuáimán tállân. 

Kiärgusvuotâlaavâ 3 § 5 saajeest asâttuvvoo spiekâstâhtilen eromâš vijđáht levânâm várálâš njuámmootavdâ, mii västid vaikuttâsâi peeleest eromâš tuođâlii stuorrâluhottesvuođâ. 

Suomâst covid-19-tavdâtábáhtusâi meeri já itteem lii lasanâm kuovâmáánu 2021 maŋa eromâš jotelávt. Muttum koronavirus tovâttem njuámumeh láá čielgâsávt lasanâm, mii puáhtá jo jieijâs uásild jođálmittiđ edidemia lasanem já jođettiđ pyecceeviäsu- já pehtilistipšo merhâšittee kuormiimân, jis njuámumij meeri ij äälgi kiäppániđ. 

Taan muddoost ij lah njuolgâ tárbu kiärgusvuotâlaavâ vuáđuvuoigâdvuođâid räijee kiärgusvuotâlaavâ II uási toimâvääldi anonväldimân, mutâ tai kevttimtárbu lii kiddâ tast, ete maht epidemia ovdán aldasii puátteevuođâst. Haldâttâs kuittâg árvuštâl, ete kiärgusvuotâlaavâ 15 lovo njuolgâdusâid 106 § (haldâttâhvirgeomâhái viestâdem spiekâstâhtiileest) já 107 § (toimâvääldi čuávdim) lii velttidmettum heiviitškyettiđ spiekâstâhtile pahudem maŋa. 

Spiekâstâhtile pahudeijee staatârääđi miärádâs puátá vuáimán ájáttâlhánnáá, já tot lii vyeimist tuáistáážân, tassaaš ko tot komettuvvoo. 

Haldâttâs iävtuttâs piemmâmirâttâsâi steŋgiimist ovdâskoodán

Tállân spiekâstâhtile pahudem maŋa staatârääđi adelij ovdâskoodán vuáđulaavâ 23 § vuáđuld haldâttâs iävtuttâs laahân orroom- já piemmâmtooimâst adelum laavâ koskâpuddâsii nubásmitmist. Tast iävtutteh, ete raavâdviäsuid já eres piemmâmsyergi irâttâsâid steŋgiiččii äššigâsâin koskâpuddâsávt kuulmâ oho äigin. Tárguttâs lii, ete laahâ puátá vuáimán 8.3.2021, já tot ličij vyeimist 28.3.2021 räi. 

Purrâmuš vyebdim olgos äššigâssáid ličij suovvum. Steŋgim kuoskâččij piemmâmsyergi irâttâssáid kuávluin, main koronavirusepidemia lii levânem- já jođálmummuddoost. Spiekâstâssân liččii pargoviehâ- já eres raavâdviäsuh, moh iä lah áávus aalmugân. Kuávluin heiviitteh sierâ staatârääđi asâttâssáin.

Lasetiäđuh: vyelistaatâčällee Timo Lankinen, staatârääđi kanslia, p. 0295 160 300 (spiekâstâhtile) sehe haldâttâsräđiolmooš Liisa Huhtala, p. 029 504 7062 já uásádâhhovdâ Antti Neimala, p. 029 504 7039, pargo- já iäláttâsministeriö (piemmâmirâttâsah)

Lääʹddjânnmest lij čoʹrstemvueʹǩǩ

Riikksuåvtõs lij tuõttâm õhttsažtooimâst tääʹssvääʹld presideeʹntin, što Lääʹddjânnam lij čoʹrstemvueʹjjest koronavirusvueʹjj diõtt. Riikksuåvtõs tuʹmmii õõlmâs-såbbreʹstes pâʹsslašttam-mannu 1. peeiʹv, što jânnmest lij vääʹldest vaalmâšvuõttlääʹjj 3 § 5 pääiʹǩest jurddum čoʹrstemvueʹǩǩ. Čoʹrstemvueʹǩǩ puätt viõʹǩǩe tâʹlles. 

Vaalmâšvuõttlääʹjj 3 § 5 pääiʹǩest šiõtteet čoʹrstemvueʹǩǩen samai veiddsa leävvnam vaarlaž njuämmamtaaud, kååʹtt  vaʹsttad vaaiktõõzzi beäʹlest samai loʹsses jõnn pääʹrt. 

Lääʹddjânnmest covid-19-puâccjeeʹji mieʹrr da õlmmnemvuõtt lie pâjjnam čuuʹt jåʹttlânji mâŋŋa täʹlvvmannu 2021 aalǥâst. Motstõõvvâm koronaviruuzz šõõddtem njuämmʼmõõžž lie čiõlggsânji lâssnam, mii vuäitt juʹn jijstes hooddâʹtted epidemia šorrnummuž da viikkâd puõccipõrtt- da viõhsshååid miârkteei kuârmtõõvvmõʹšše, jos njuämmʼmõõžži meäʹr jeät vuåǯǯu jåårǥlõttum vuâlas. 

Tän poodd ij tâʹlles leäkku tarbb vaalmâšvuõttlääʹjj vuâđđvuõiggâdvuõđid rajjteei vaalmâšvuõttlääʹjj II vueʹzz toiʹmmväʹlddõõzzi ââʹnnmavälddmõʹšše, leša tõi ââʹnnemtarbb lij ǩidd ââʹldmõs ääiʹj epidemia õuddnummšest. Halltõs kuuitâǥ ärvvtââll, što vaalmâšvuõttlääʹjj 15 lååǥǥ šiõtlmid 106 § (vaaldâšmveʹrǧǧniiʹǩǩi saaǥǥtummuš čoʹrstemvueʹjjest) da 107 § (toiʹmmvääʹld čåuddmõš) lij vieʹltʼtem äʹlǧǧed suåvlted mâŋŋa čoʹrstemvueʹjj tuõttmõõžžâst.  

Čoʹrstemvueʹjj tuõtti riikksuåvtõõzz tuʹmmstõk puätt viõʹǩǩe tâʹlles, da tõt lij viõǥǥâst meäʹrteʹmes ääiʹj, poka tõn kååʹmtet. 

Halltõõzz eʹtǩǩõs restranttjäärnǩi ǩidd piijjmõõžžâst eeʹttiǩ-kådda

Tâʹlles mâŋŋa čoʹrstemvueʹjj tuõttmõõžžâst riikksuåvtõs uuʹdi eeʹttiǩ-kådda vuâđđlääʹjj 23 § nuäjain halltõõzz eʹtǩǩõõzz lääʹǩǩen instempäiʹǩǩ- da restrantt-toimmjummšest uvddum lääʹjj kõskkpoddsaž muʹttmest. Tõʹst eʹtǩǩeet, što restraantid ja jeeʹres resttranttsueʹrj põrggsid piijčet äʹššniiʹǩǩin ǩidd kõskkpoddsânji koolm neäʹttlas. Lääʹjj lij mieʹrr pueʹtted viõʹǩǩe 8.3.2021, da tõt leʹčči viõǥǥâst 28.3.2021 räjja. 

Porrmõõžž ååuǥaskaaupšummuž äʹššniiʹǩǩid leʹčči sååvšum. Ǩidd piijjmõš kuõskči resttranttsueʹrj põrggsid vuuʹdin, koin koronavirusepidemia lij leävvnem- da hooddõõvvâmpooddâst. Čoʹrstõkkân leʹčče tuâjjlažkåʹdd- da jeeʹres restraant, kook jie leäkku äävai pukid. Vuuʹdi pirr šiõtteet jeäʹrben riikksuåvtõõzz asetõõzzin.

Lââʹssteâđ: vueʹllriikkpiisar Timo Lankinen, riikksuåvtõõzz kanslia, t. 0295 160 300 (čoʹrstemvueʹǩǩ) di halltõsduumšeǩ Liisa Huhtala, t. 029 504 7062 da juâǥǥasjååʹđteei Antti Neimala, t. 029 504 7039, tuâjj- da jieʹllemvueʹǩǩministeria (restranttjäärnaǩ)